رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، با بیان اینکه توافق مکه بههیچوجه علیه ایران یا اسرائیل نیست، در گفتوگو با یک مجله آمریکایی بر اهداف این توافق برای تقویت امنیت و بازدارندگی کشورهای منطقه تأکید کرد. اردوغان در این مصاحبه، از امکان پیوستن ایران به این توافق خبر داد و گفت این توافق بر مبنای ماده ۵۱ منشور سازمان ملل و حق دفاع مشروع شکل گرفته است.
جزئیات توافق مکه
اردوغان در توضیح جزئیات توافق مکه که در تاریخ ۷ اوت ۲۰۲۶ (۱۶ مرداد ۱۴۰۵) به امضا رسید، گفت: "این توافق شامل مقابله با حملات مسلحانه به هر یک از کشورهای عضو است که بهعنوان حمله به تمامی طرفها تلقی میشود. سطح واکنش به این حملات بر اساس درخواست کشور هدف و میزان تهدید تعیین خواهد شد."
بیشتر بخوانید: دولت ترامپ به چین درباره همکاری با ایران هشدار داد
وی همچنین خاطرنشان کرد که سناریوهای نظامی برای هر حادثه احتمالی در نقاطی مانند عراق و یمن نمیتوانند از پیش تعیین شوند و باید در چارچوب سازوکارهای سیاسی و نظامی این توافق مشخص شوند.
نشستهای اضطراری برای حمایت از عربستان
همزمان با اظهارات اردوغان، وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که سلجوق بیرقداراوغلو، رئیس ستاد کل ارتش این کشور، برای دیدار با همتایان سعودی و پاکستانی خود به عربستان میرود تا در یک نشست اضطراری، راههای حمایت از ریاض در چارچوب توافق مکه بررسی شود. نعمان کورتولموش، رئیس پارلمان ترکیه، نیز اعلام کرد که این توافق میتواند در آینده به یک سازوکار گستردهتر در جهان اسلام تبدیل شود.
او تأکید کرد که توافقات بینالمللی برای اجرایی شدن نیاز به تصویب پارلمان دارند و احتمال میرود موضوع توافق مکه در ماه اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) در پارلمان ترکیه مطرح شود.
پیامدهای منطقهای و دیپلماسی
اردوغان همچنین در خصوص تنشهای موجود بین ایران و آمریکا خواستار استفاده از دیپلماسی برای حل این مشکلات شد. او گفت: "آمریکا متحد ترکیه در ناتو و ایران همسایه ماست و باید از ظرفیتهای دیپلماسی برای کاهش تنشها استفاده کنیم." او تأکید کرد که کانالهای ارتباطی ترکیه با ایران همچنان باز است و آنکارا از این فرصت برای گفتوگو با طرفهای درگیر استفاده میکند.
رئیسجمهور ترکیه همچنین به تأثیر تنش در تنگه هرمز بر تجارت جهانی اشاره کرد و گفت: "اولویت باید جلوگیری از گسترش جنگ و حفظ امنیت مسیرهای تجاری باشد."
روابط ترکیه و اسرائیل
اردوغان در ادامه به روابط ترکیه و آمریکا پرداخت و گفت: "ما روابط خود را بر اساس رفتار یک کشور ثالث تعریف نمیکنیم. مخاطب ما در واشنگتن، دولت آمریکاست و مسائل مورد اختلاف را مستقیماً با ترامپ مطرح میکنیم." او همچنین به تحولات اخیر در روابط ترکیه و اسرائیل اشاره کرد و گفت که ادبیات اسرائیل در معرفی ترکیه بهعنوان یک تهدید جدید، تحت تأثیر فضای انتخاباتی این کشور شکل گرفته است.
رجب طیب اردوغان در پایان بر ضرورت یک ساختار امنیتی مبتنی بر ائتلافها و مشارکتهای منطقهای تأکید کرد و گفت: "این ساختار باید بر عبور از محاصره متقابل و رعایت قوانین بینالمللی استوار باشد."
بیشتر بخوانید: اردوغان: توافق مکه ائتلافی علیه ایران یا اسرائیل نیست · اردوغان توافق دفاعی مکه را به عنوان ائتلافی علیه ایران رد کرد
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



