خشونتهای افراطیگرایانه در منطقه ساحل آفریقا به بالاترین سطوح تاریخی خود نزدیک میشود، بهویژه پس از حملات گسترده توسط گروههای مرتبط با القاعده و داعش. این وضعیت در آستانه بیست و پنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر و بهدنبال آمارهای جدیدی که از سوی یک نهاد نظارتی جمعآوری شده، تشدید شده است.
افزایش بیسابقه خشونتها
آمارهای جدید نشان میدهد که خشونتهای مرتبط با گروههای جهادی در سه کشور مالی، بورکینافاسو و نیجر – که بهعنوان مرکز اصلی افراطگرایی اسلامی در منطقه ساحل شناخته میشوند – به شدت افزایش یافته است. تعداد حوادث خشونتبار در این سه کشور از ۶۳ مورد در سال ۲۰۱۶ به ۲۸۴۵ مورد در سال ۲۰۲۵ رسیده است و پیشبینی میشود که این رقم در سال جاری به بیش از ۳۰۰۰ مورد برسد.
بیشتر بخوانید: حملات بامدادی اسرائیل به کرانه باختری و آتشسوزی مزارع فلسطینیان
در حالی که آمار جهانی مرگومیر ناشی از تروریسم به پایینترین سطح خود از سال ۲۰۰۸ رسیده است، تعداد قربانیان در منطقه ساحل بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. بر اساس گزارشات، سازمان ملل بیش از ۹۰۰۰ مرگومیر ناشی از حوادث امنیتی در بورکینافاسو، مالی و نیجر در سال ۲۰۲۵ ثبت کرده است.
تحلیل وضعیت امنیتی
وزیر دفاع مالی در یک حمله انتحاری در محل اقامت خود در شهر کاتی، واقع در ۹ مایلی شمالغربی پایتخت، باماکو جان خود را از دست داد. همچنین، رئیس اطلاعات نظامی این کشور نیز به قتل رسید. این حوادث امنیتی بر شدت بحران در مالی افزوده و موجب نگرانیهای جدی درباره آینده امنیت در این منطقه شده است.
در همین حال، گروه جهادگرای جبهه النصره برای مردم اسلام (JNIM) به گسترش مناطق تحت کنترل خود در مالی ادامه داده و در هفتههای اخیر تعدادی از سربازان و مزدوران روسی را به قتل رسانده است. این گروه همچنین حملاتی به فرودگاه بینالمللی مالی انجام داده و کنترل شهر استراتژیک کیدال را که زمانی پایگاه اصلی جبهه آزادی مالی (FLA) بود، به دست گرفته است.
در بورکینافاسو، JNIM مسئول بیش از ۱۳۰ حمله در سال ۲۰۲۶ بوده و بهطور فزایندهای به نزدیکی اوگادوگو، پایتخت این کشور، نفوذ کرده است. در نیجر نیز این گروه حداقل ۱۷ حمله را به عهده گرفته است، هرچند که فعالیتهای آن بهطور قابل توجهی کمتر از رقیب خود، داعش در بزرگصحرا، بوده است.
تحلیلگران بر این باورند که JNIM از اهداف تاریخی القاعده برای حمله به ایالات متحده و متحدانش فاصله گرفته و اکنون بیشتر بر روی مناطق محلی تمرکز دارد. در حالی که در گذشته، القاعده تهدیدی جدی برای بسیاری از کشورها در خاورمیانه بوده است، اکنون تمرکز اصلی آن بر افریقا و به ویژه منطقه ساحل است.
با وجود این، فاکتورهایی مانند تنشهای مذهبی و قومی، رقابت شدید بر سر منابع و بیثباتی مزمن باعث شده تا آفریقا به محلی مناسب برای جذب نیروهای جهادی تبدیل شود. با این حال، مناطق تحت کنترل گروههای افراطی در مالی و سومالی به دلیل محدودیتهای جغرافیایی، به سختی میتوانند بهعنوان پایگاهی برای حملات جهانی عمل کنند.
بیشتر بخوانید: عاصم افتخار: حوثیها تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات منطقهای هستند · مولوی یوسف گرجی در جنوب شرق ایران به ضرب گلوله کشته شد
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



