الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه 
ترکیه در روزهای اخیر با افزایش تلاشهای دیپلماتیک خود برای میانجیگری میان روسیه و اوکراین، به دنبال تأمین امنیت دریای سیاه است. این تلاشها در شرایطی دنبال میشود که حملات به بنادر، تأسیسات بارگیری و کشتیها، به ویژه کشتیهای غیرنظامی متعلق به کشورهای دیگر، افزایش یافته است. به نظر میرسد مواضع مسکو شرایط را برای احیای ابتکار «غلات دریای سیاه» دشوار کرده است.
تلاشهای دیپلماتیک ترکیه
کییف آمادگی خود را برای دستیابی به توافقی مشابه ابتکاری که روسیه، اوکراین، ترکیه و سازمان ملل در تیر ۱۴۰۱ به اجرا گذاشتند، اعلام کرده است. این توافق امکان عبور کشتیهای تجاری و صادرات محصولات کشاورزی اوکراین را فراهم میکرد. اما روسیه در تیر ۱۴۰۲ بهطور یکجانبه از این ابتکار خارج شد و پس از آن، حملات به بنادر اوکراین تشدید و محاصره دریایی این کشور دوباره برقرار شد.بیشتر بخوانید: عراق درخواست معافیت از تحریمهای آمریکا علیه خطوط هوایی ایران را داد
از ژوئن، آنکارا تلاشهای خود را برای تأمین امنیت دریای سیاه افزایش داده است. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در ۲۶ شهریور اعلام کرد این کشور رایزنیهای دیپلماتیک خود با مسکو و کییف را گسترش داده است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، نیز پس از دیدار با ولودیمیر زلنسکی در ۱ مهر، بر ضرورت تضمین امنیت کشتیرانی تأکید و بیان کرد که حمله به کشتیهای تجاری قابل توجیه نیست.
چالشها و مواضع روسیه
فیدان پیشتر در ماه ژوئن به مسکو سفر کرده و با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، و ولادیمیر پوتین درباره امنیت دریای سیاه گفتوگو کرده بود. در ماه ژوئیه نیز به کییف رفت و خواستار تأمین امنیت انرژی و کشتیرانی برای حفاظت از مسیر صادرات غلات جهان شد. ترکیه در ماه اوت پیشنهادی را به روسیه و اوکراین ارائه کرد تا حملات به کشتیهای غیرنظامی متوقف شود و زمینه را برای دستیابی به توافقی جدید مشابه ابتکار غلات فراهم کند.امنیت دریای سیاه همچنین محور دیدار پوتین و اردوغان در اوایل سپتامبر بود. اردوغان پس از این دیدار بر ضرورت ایجاد سازوکاری برای تضمین امنیت کشتیرانی تأکید و درباره بازگشت بحران غلات هشدار داد. کییف نیز آمادگی خود را برای توقف متقابل حملات در دریای سیاه اعلام کرده است. زلنسکی گفته است که روسیه باید برای توقف حملات به زیرساختها آمادگی داشته باشد تا اوکراین نیز حملات دوربرد خود را متوقف کند.
دنیس شمیهال، وزیر انرژی اوکراین، نیز اعلام کرده است کشورش برای برقراری آتشبس با هدف حفاظت از تأسیسات انرژی، همزمان با نزدیک شدن فصل زمستان، آمادگی دارد. در مقابل، مسکو موضع سختگیرانهتری در مذاکرات اتخاذ کرده است. ولادیمیر پوتین گفته است که محاصره دریایی میتواند به بحران ارزی، بودجهای و بانکی در اوکراین منجر شود و تلاشها برای برقراری آتشبس در دریای سیاه را اقدامی در راستای منافع کییف دانسته است.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در ۲ مهر تلاشها برای احیای ابتکار غلات دریای سیاه را «کاملاً غیرقابل قبول و غیرواقعبینانه» توصیف کرد. دیمیتری پولیانسکی، نماینده روسیه در سازمان امنیت و همکاری اروپا، نیز کییف و حامیان غربی آن را مسئول تشدید تنشها در منطقه آزوف و دریای سیاه دانست. در حالی که برخی محافل روسی همچنان خواستار رد آتشبس محدود هستند، حملات به زیرساختها و بنادر ادامه دارد.
هنوز مشخص نیست که آیا تلاشهای دیپلماتیک ترکیه میتواند موجب توافقی جدید درباره امنیت کشتیرانی و صادرات غلات در دریای سیاه شود یا خیر.
بیشتر بخوانید: حمله هوایی عربستان سعودی به پل «الدلیل» در استان إب یمن · اردوغان: توافق مکه ائتلافی علیه ایران نیست
