فیدا زلعبانی هر صبح اتاق پسر ۱۷ سالهاش، محمد، را در کمپ پناهندگان شعفاط در قدس شرقی اشغالی چک میکند و لباسهایی را مرتب میکند که از روز دست نخورده باقی ماندهاند. محمد از زمانی که نیروهای اسرائیلی او را بیش از سه سال پیش دستگیر کردند، قدم به اتاقش نگذاشته است، اما مادرش هر روز این روال را تکرار میکند.
او در فوریه ۲۰۲۳ در سن ۱۳ سالگی به اتهام چاقو زدن به یک سرباز در اتوبوس در ایست بازرسی کمپ شعفاط دستگیر شد، دو هفته پس از آنکه شاهد قتل دوستی نوجوانش به دست یک سرباز اسرائیلی بود. در این حادثه، یک نگهبان امنیتی به اشتباه به سرباز اسرائیلی که چاقو خورده بود شلیک کرد و او بعداً جان باخت. محمد سپس به ۱۸ سال زندان محکوم شد و به طور غیرمستقیم به قتل متهم شد.
بیشتر بخوانید: ایران از طریق قطر شرایط خود را به آمریکا منتقل کرد
نگرانیهای مادران و شرایط زندان
فیدا میگوید که به مدت دو سال اجازه دیدار با پسرش را در زندان مجیدو در شمال اسرائیل نداشته است و این امر نگرانی عمیقی را دربارهٔ سلامت او برایش به همراه داشته است. او همچنین معتقد است که محمد و دیگر کودکان بازداشتی تحت ضرب و شتم و سایر اشکال بدرفتاری قرار گرفتهاند.
او گفت: "وکیلمان در چندین ملاقات گفت که کودکان بازداشتی در آنجا بیشتر روزها گرسنه میخوابند؛ نگهبانان اجازه نمیدهند بیش از چهار عدد نان به ۱۳ زندانی داده شود، وضعیتی که مرا بیخوابی و نگران حال او کرده است." در سپتامبر ۲۰۲۵، دیوان عالی اسرائیل تأیید کرد که خدمات زندان اسرائیل نتوانسته است غذای کافی برای زندانیان فلسطینی فراهم کند، هرچند که این خدمات، تحت نظارت وزیر امنیت ملی راستگرای اسرائیل، ایتامار بنگویر، ادعای گرسنگی را رد کردهاند.
فیدا همچنین اشاره کرد که زندان مجیدو به تازگی اجازه داده است که کودکان بازداشتی بیش از یک بار در هفته حمام کنند، امتیازی که برای بیش از دو سال از آنها دریغ شده بود. او گفت: "بیماریهای پوستی مانند جرب و سایر بیماریها در بین زندانیان به دلیل ازدحام و بهداشت نامناسب شیوع پیدا کرده است." با این حال، فیدا بیشتر نگران یورش به سلولهای زندان، ضرب و شتم کودکان و استفاده از بستن سفت آنها به مدت طولانی است.
آمار بازداشتهای اخیر و وضعیت حقوق بشری
سازمانهای مدافع حقوق زندانیان فلسطینی گزارش میدهند که بر اساس دادهها و مستندات موجود، از اکتبر ۲۰۲۳، تقریباً ۱۹۰۰ کودک فلسطینی از کرانه باختری اشغالی دستگیر شدهاند، زمانی که جنگ نسلکشی اسرائیل علیه غزه آغاز شد. در همین حال، تعداد کودکان بازداشتشده از نوار غزه به دلیل ناپدید شدنهای اجباری و دشواری در دستیابی به اطلاعات مربوط به وضعیت آنها نامشخص باقی مانده است.
سازمانهای فلسطینی گزارش میدهند که ۳۶۰ کودک فلسطینی همچنان در بازداشت اسرائیل به سر میبرند. گروههای حقوق بشری و نهادهای سازمان ملل گزارشهایی از ضرب و شتم، محدودیتهای شدید غذایی، غفلت پزشکی، انزوا و دیگر اشکال بدرفتاری با کودکان بازداشتی ارائه دادهاند.
علا قتیسات، ۱۶ ساله، از تمون در شمال کرانه باختری، در نیمه شب ۲۴ مه با خواهرش آasia در حال صحبت بود و دربارهٔ برنامههای جشن برای قبولی آasia در امتحانات دبیرستان excitedly بحث میکرد. سپس ارتش اسرائیل به خانه آنها یورش برد و علا را به اتهام تحریک علیه اسرائیل دستگیر کرد. خانواده اطلاعات بیشتری دربارهٔ اتهامات او ندارند و از دستگیریاش در شوک به سر میبرند.
آasia گفت: "ما به دنبال خودروی نظامی دویدیم و فریاد زدیم، ‘او فقط یک کودک است! شما چه کار میکنید؟’ آنها به مادر و من یک نارنجک صوتی پرتاب کردند تا ما را مجبور به بازگشت کنند. از آن روز، ما بر فقدان او گریه کردهایم." علا عاشق مدرسه بود و بهتازگی در یک رقابت نقاشی دیواری در آنجا شرکت کرده بود. در حین بازداشت، او از وکیلش مطلع شد که در تمام کرانه باختری مقام اول را کسب کرده است.
خانواده علا روز به روز نگرانتر میشوند زیرا او همچنان در بازداشت است و منتظر جلسه دادگاهش در اکتبر است. شرایط بازداشت سوالاتی را دربارهٔ رعایت ضوابط ویژهای که طبق حقوق بینالملل برای کودکان بازداشتی تضمین شدهاند، مطرح میکند، بخصوص در حالی که سازمانهای حقوق بشری شرایط سختی را در زندانهای اسرائیل گزارش میدهند.
وکیل لبنا تیما از مرکز حقوقی عداله گفت که کودکان فلسطینی در زندانهای اسرائیلی کاملاً از دنیای خارج جدا هستند و وقتی کودکی برای ملاقات با وکیل خود آورده میشود، او را با چشم بسته هدایت میکنند، و این امر آنها را از محیط اطراف و حس فضا محروم میکند. او به سیاست صریحی اشاره کرد که تنها حداقل نیازها را تأمین میکند و توضیح داد که این به حداقل لازم برای نگه داشتن زندانی زنده اشاره دارد، نه آنچه یک کودک برای رشد و حفظ سلامتی و کرامت خود نیاز دارد.
او گفت: "بر اساس این رویکرد، کودک فلسطینی به عنوان زندانی برای مجازات تلقی میشود، نه به عنوان کودکی که حق و حمایت خاصی دارد."
معین صلاحات، ۱۶ ساله، از بیت فجار در جنوب بیتلحم، در ژوئن گذشته پس از گذراندن ۱۶ ماه در بازداشت اداری آزاد شد، بدون اینکه هرگز از اتهاماتش مطلع شود. در حین بازداشت، او به جرب مبتلا شد اما هیچ درمانی دریافت نکرد، سرنوشتی که سایر زندانیان کودک در زندان مجیدو نیز با آن مواجه بودند. پس از آزادی، او دچار ضایعات شدید پوستی شد که شبها او را بیدار نگه میداشت.
پدرش، غسان، گفت که علیرغم دشواری در تهیه دارو، به درمان پسرش ادامه داد و بیش از دو ماه طول کشید تا وضعیت معین بهبود یابد. معین نمیخواهد با رسانهها صحبت کند، اما پدرش گفت که آثار بازداشتش هنوز در رفتار او مشهود است.
بیشتر بخوانید: کشته شدن ۱۱ نفر در تیراندازی در حومه دوربان آفریقای جنوبی · محاکمه در دادگاه حقوق بشر اروپا درباره ناپدید شدن ۱۰ کودک اوکراینی پس از الحاق کریمه به روسیه
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



