محاکمات دستهجمعی در السالوادور، جایی که صدها نفر میتوانند به طور همزمان محاکمه و محکوم شوند، با چالشهای جدی برای وکلای مدافع همراه است. گزارشهای اخیر حاکی از نقض گسترده حقوق بشر در این محاکمات است که به گفته وکلای مدافع، موکلین آنها از حقوق قانونی خود محروم شده و قادر به دفاع موثر در برابر اتهامات نیستند.
وضعیت حقوقی و اتهامات مبهم
این گزارش که به تازگی منتشر شده، به بررسی چهار کیفرخواست میپردازد که شامل بیش از ۶۰۰ متهم است و یک حکم دادگاه که شامل بیش از ۱۲۰ نفر میشود. وکلای مدافع در این محاکمات اظهار دارند که موکلین آنها با اتهامات مبهم و شواهد ضعیف مواجهاند، به طوری که در برخی موارد، امکان دسترسی به پروندههای قضایی و ارتباط خصوصی با متهمان برای آنها محدود شده است.
بیشتر بخوانید: ترکیه حمایت فنی و دفاعی به عربستان ارسال میکند
به گفته خوانیتا گئوبرتوس، مدیر منطقهای در السالوادور، "محاکمات دستهجمعی یک تمسخر از عدالت هستند." او تصریح کرد که این جلسات به جای ارزیابی شواهد، به دنبال صدور حکمهای گناهکارانه هستند.
پاسخ دولت و پیامدهای اجتماعی
محاکمات دستهجمعی بخشی از اقدامات امنیتی گسترده رئیسجمهور نایب بوکله است که به منظور مقابله با افزایش جرم و جنایت سازمانیافته در کشور آغاز شده است. بوکله در مارس ۲۰۲۲ وضعیت اضطراری اعلام کرد و برخی آزادیهای مدنی را به نفع افزایش قدرت نیروهای انتظامی معلق کرد. این اقدامات شامل دستگیریهای دستهجمعی نیز میشود.
در سال ۲۰۲۳، کنگره السالوادور قانونی را تصویب کرد که زمینهساز محاکمات دستهجمعی شد و به محاکم اجازه داد تا پروندههای مربوط به صدها متهم را بررسی کنند. دولت السالوادور از این محاکمات به عنوان ابزاری ضروری برای نابود کردن باندها دفاع کرده و این در حالی است که منتقدان به طور مکرر نسبت به نقض حقوق بشر و زندانی شدن غیرقانونی هشدار دادهاند.
دولت بوکله به این واقعیت اذعان کرده که افراد بیگناه نیز در این روند گرفتار شدهاند. در ۲۰۲۴، او اعلام کرد که حدود ۸۰۰۰ نفر که بازداشت شده بودند، بعداً آزاد شدند. "ما به ۱۰۰ درصد افراد بیگناه آزادی خواهیم داد،" او در آن زمان وعده داد.
بیش از ۹۳,۰۰۰ نفر، از جمله بیش از ۳۰۰۰ کودک، تحت فرماندهی اضطراری السالوادور در حال حاضر بازداشت هستند. این تعداد معادل حدود ۲ درصد از جمعیت کشور است و السالوادور یکی از بالاترین نرخهای زندانی شدن در جهان را دارد.
گزارشها نشان میدهد که بسیاری از محکومیتها در این محاکمات با اتهام "همکاری" با باندها همراه است، که یک استاندارد قانونی مبهم محسوب میشود. در یک محاکمه، بیش از ۱۲۰ نفر به دلیل "اتحادیه غیرقانونی" محکوم و به ۳۰ یا ۴۵ سال زندان محکوم شدند و هیچکس تبرئه نشد.
در این محاکمات، برای اکثریت قریب به اتفاق زندانیان محکومشده، تنها مدرک ارتباط آنها با یک باند، اظهارات یکی از دو شاهد ناشناس است که از تعقیب قانونی معاف شدهاند. یکی از وکلا در این باره گفت: "مقامات میگویند یک فرد عضو باند است زیرا یک افسر پلیس اینطور میگوید."
سوالاتی نیز در مورد سیستم نظارت بر این محاکمات وجود دارد. پروندهها به محاکم ضد جرایم سازمانیافته ارائه شدهاند که تحت نظارت دیوان عالی کشور السالوادور قرار دارند و منتقدان به عدم شفافیت این سیستم اشاره دارند. هویت قضات این محاکم اعلام نشده است و حتی وکلای مدافع نیز از آن بیخبرند.
با وجود نگرانیها درباره حقوق بشر در کشور، دولت بوکله historically از سطح بالای رضایت عمومی در نظرسنجیها بهرهمند بوده است. این دولت همچنین از این آمار به عنوان نشانهای از حمایت عمومی از تاکتیکهای ضد جرایم خود یاد کرده است.
بیشتر بخوانید: گفتگوی تلفنی اردوغان و پوتین درباره روابط دوجانبه و مسائل جهانی · آنور ابراهیم، رهبر مالزی، میزبان رئیسجمهور میانمار در بحبوحه بازگشت پناهندگان
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



