چین در سالهای اخیر با دیپلماسی فعال خود در خلیج فارس، در حال گسترش نفوذ اقتصادی است، بدون اینکه بخواهد آمریکا را جایگزین کند. سفر اخیر شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر قطر، به پکن و همچنین سفرهای مقامات ارشد امارات متحده عربی و عربستان سعودی در سال جاری، نشاندهندهی نقش رو به رشد چین در این منطقه است.
رقابت چین و آمریکا در خلیج فارس
خلیج فارس که بهطور سنتی با آمریکا همسو بوده، اکنون شاهد رقابت فزایندهای بین دو قدرت چین و ایالات متحده است. اما این رقابت به معنای تلاش چین برای جایگزینی آمریکا نیست. چین به منطقه از طریق تجارت و فناوری نزدیک میشود که این امر با منافع اقتصادی و توسعهای کشورهای خلیج فارس همخوانی دارد.
بیشتر بخوانید: انتخابات منطقه بانگسامورو در فیلیپین نیازمند مذاکرات ائتلافی است
آمریکا همچنان بهعنوان مهمترین شریک نظامی خارجی در خلیج فارس باقی مانده است. همکاریهای دفاعی، روابط اطلاعاتی و وجود نظامی آمریکا در این منطقه، همچنان محور امنیت منطقهای به شمار میآید. برای سالها، واشنگتن نفوذ چین را در مقایسه با قدرت نظامی خود سنجیده است. اما به نظر میرسد این معیار، معیار نادرستی برای موفقیت استراتژیک باشد.
تمرکز چین بر روی همکاریهای اقتصادی
چین در رقابت نظامی با آمریکا در خلیج فارس علاقهای نشان نمیدهد؛ زیرا از امنیتی که واشنگتن در این منطقه فراهم کرده، بهرهمند شده است. برای دههها، نیروی دریایی آمریکا به تأمین امنیت مسیرهای دریایی که انرژی خلیج فارس به بازارهای آسیایی میرسد، پرداخته است. قدرت نظامی آمریکا در خلیج فارس به ثباتی کمک کرده که به شرکتهای چینی اجازه میدهد تا تجارت، سرمایهگذاری، ساخت زیرساخت و خرید انرژی کنند.
از منظر چین، این توافق هزینه کمتری داشته و بازدهی قابل توجهی را به همراه داشته است. جایگزینی سیستم امنیتی آمریکا به معنای پذیرش هزینههای سیاسی، مالی و نظامی برای تبدیل شدن به ضامن امنیت خلیج فارس خواهد بود که به نفع چین نیست. بهجای آن، چین بر روی بخشهایی تمرکز کرده است که میتواند قدرت اقتصادی خود را افزایش دهد و بهدنبال تبدیل شدن به یک شریک مهم برای کشورهای خلیج فارس در زمینههای اقتصادی است.
شرکتهای چینی همچنین بهطور فزایندهای با بخشهایی که آینده منطقه را شکل میدهند مرتبط شدهاند، از جمله انرژیهای تجدیدپذیر، ارتباطات، تولید، لجستیک، خودروهای الکتریکی و زیرساختهای دیجیتال.
چین بهدنبال همکاری با کشورهای خلیج فارس است که میتواند به سرمایه، فناوری، زیرساخت و مشارکتهای صنعتی که برای ساخت این اقتصادهای متنوعتر لازم است، کمک کند.
در این راستا، چین بهدنبال این نیست که دولتهای خلیج فارس به سمت سیاستهای پرو-چینی گرایش پیدا کنند، بلکه تنها کافی است که موضعی علنی ضد چین اتخاذ کنند تا هزینههای اقتصادی آن بهطرز قابل توجهی افزایش یابد.
بیشتر بخوانید: حملات انصارالله به عربستان و تشدید تنشها در خلیج فارس · جیدی ونس: آمریکا گفتوگوهای مستقیمی با انصارالله یمن داشته است
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



