الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه 
کتاب "فروپاشی جمهوری افغانستان" نوشتهٔ حمدالله محب، روایتگر صریحی از سقوط جمهوری افغانستان و چالشهای سیاسی آن زمان به شمار میآید. محب که در آخرین روزهای حکومت محمد اشرف غنی همراه او از افغانستان خارج شد، در این کتاب به تحلیل عمیق از مشکلات سیاسی و نهادسازی در کشور میپردازد.
نقدی بر سیاستهای اشرف غنی
محب در این کتاب به دفاع از کارنامهٔ محمد اشرف غنی میپردازد و او را سیاستمداری میداند که به نهادسازی و مبارزه با فساد اعتقاد داشت. به زعم محب، غنی در تلاش بود تا «قدرت را از چنگ جنگسالاران نجات دهد» و به همین دلیل وارد سیاست شده بود. اما در عین حال، محب با زبانی انتقادی به برخی رقبای سیاسی غنی میپردازد و عملکرد آنها را زیر سؤال میبرد.
بیشتر بخوانید: محسن حسنزاده: روایت بیداری از ویرانی بیروت تا انسانی حزبالله
اختلافات سیاسی و بحرانهای حکومتی
یکی از محورهای اصلی کتاب، اختلاف عمیق میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله است. محب به طور خاص اشاره میکند که این اختلافات به مرحلهای خطرناک رسید که هر دو نفر خود را پیروز انتخابات اعلام کردند و مراسم سوگند را در محلهای جداگانه برگزار کردند. این شکاف سیاسی به قدری عمیق و پیچیده بود که وزارتخانهها و نیروهای امنیتی نیز به دو بخش تقسیم شدند و دیگر همکاری نمیکردند.
محب در ادامه به نقد حزب «جمعیت اسلامی افغانستان» میپردازد و میگوید که این حزب مانع اجرای طرحهای توسعه و اصلاحات مورد نظر غنی بود. او به انتقاد از صلاحالدین ربانی بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی این حزب میپردازد و او را فردی "شاهزادهپندار" و فاقد اعتمادبهنفس میداند.
کتاب محب نه تنها روایتگر چالشهای سیاسی در افغانستان است بلکه به زوایای زندگینامهٔ خود او نیز میپردازد. از سالهای زندگی در میان مهاجران افغانستان در پاکستان تا تحصیل در انگلستان و ورود به سیاست، محب به عنوان یک شاهد عینی از تحولات افغانستان روایت میکند.
تحلیل عمیق از ناکارآمدی نهادها
محب به عنوان یک مقام سابق در شورای امنیت ملی افغانستان، به ناکارآمدی این نهاد نیز اشاره میکند و آن را "مهدکودک شاهزادههای کوچک" توصیف میکند. او مینویسد که بسیاری از کارمندان این نهاد نه تنها وظایف خود را نمیدانستند بلکه به دلیل روابط خانوادگی و سیاسی در این نهاد استخدام شده بودند.
محب همچنین انتقاداتی به حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی، وارد میکند و او را فردی خودخواه و دارای اجندای شخصی میداند. این نقدها نشاندهندهٔ یک نظام ناکارآمد در ساختار سیاسی افغانستان است که به تدریج به فروپاشی جمهوری منجر شد.
در نهایت، کتاب محب میتواند به عنوان یک منبع مهم برای درک عمیقتر از چالشها و ناکامیهای جمهوری افغانستان در سالهای گذشته محسوب شود و در عین حال به تحلیل دقیقتری از ریشههای این بحرانها بپردازد.
بیشتر بخوانید: حجتالاسلام زاهدیپور: دفاع مقدس فرهنگ اقتدار ملت ایران است · واکنش تند پینک به موضعگیری پرو-فلسطینی مکلمور
