رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در یک نشست خبری که امروز جمعه در آنکارا برگزار شد، به تشریح توافقنامه مکه پرداخت. وی تأکید کرد که این توافقنامه به هیچ عنوان هدفی ضد ایرانی یا ضد اسرائیلی ندارد و تنها به منظور تقویت امنیت و همکاری میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان طراحی شده است.
توافقنامه مکه و اهداف آن
اردوغان در این نشست گفت: «اشتباه خواهد بود که به توافقنامه مکه برای دفاع مشترک به عنوان ائتلافی نگاه کنیم که علیه ایران، اسرائیل یا هر طرف ثالث دیگری ایجاد شده است.» وی این توافقنامه را نشاندهنده مسئولیت مشترک سه کشور برای شکلدهی به آیندهای امنتر و صلحآمیزتر دانست.
بیشتر بخوانید: اسرائیل محدودیت پروازهای شبانه در فرودگاههای سوریه را لغو کرد
وی افزود: «این توافقنامه با هدف تقویت امنیت، افزایش سطح بازدارندگی و تضمین ثبات بلندمدت انجام شده است.» به گفته اردوغان، آنکارا همواره از حل مشکلات منطقهای توسط خودِ کشورهای منطقه حمایت کرده و این توافقنامه نیز در راستای همین هدف است.
نقش و سازوکار توافقنامه
اردوغان همچنین به جزئیات مربوط به توافقنامه مکه اشاره کرد و گفت که این توافق بر اساس حق دفاع از خود که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد آمده، استوار است. وی بیان کرد که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از این سه کشور، بهطور خودکار به عنوان حملهای به تمامی طرفها تلقی میشود.
به گفته رئیسجمهور ترکیه، ماهیت و حجم کمکها به کشور مورد حمله، بر اساس درخواست آن کشور و نیازهایش تعیین خواهد شد. این کمکها میتواند شامل دادههای اطلاعاتی، پشتیبانی لجستیکی و مهمات باشد. همچنین بسته به سطح تهدید، امکان ارائه حمایت نظامی گستردهتری نیز وجود دارد، مشروط بر اینکه سازوکارهای سیاسی و نظامی مربوطه، نحوه و فرمول کمک را از طریق رایزنی و هماهنگی تعیین کنند.
اردوغان در ادامه تصریح کرد: «در این مرحله، صحبت از پاسخ نظامی خودکار ترکیه به هر حادثهای که ممکن است در عراق، یمن یا مکانهای دیگر رخ دهد، صحیح نیست.» این اظهارات نشاندهنده رویکرد محتاطانه ترکیه در برخورد با مسائل منطقهای و تأکید بر دیپلماسی به جای اقدام نظامی است.
این توافقنامه در راستای ایجاد امنیت و ثبات در منطقه خاورمیانه صورت گرفته و به نظر میرسد که هدف اصلی آن جلوگیری از تنشهای نظامی و فراهم کردن بستری برای همکاریهای مشترک سه کشور است. توافقنامه مکه میتواند به عنوان یک گام مثبت در جهت کاهش تنشها و ایجاد روابط بهتر میان کشورهای منطقه تلقی شود.
بیشتر بخوانید: سخنرانی رهبران لبنان، عراق و پاکستان در مجمع عمومی سازمان ملل · هاکان فیدان: توافقنامهٔ دفاع مشترک مکه ببر کاغذی نیست
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



