حزب عدالت و توسعه (PJD) مراکش، پس از یک دهه موفقیت در زمینه سیاستگذاریهای پس از اصلاحات ۲۰۱۱، در انتخابات سپتامبر ۲۰۲۱ با کاهش شدید کرسیها مواجه شد و تنها ۱۳ کرسی از ۳۹۵ کرسی پارلمان را به دست آورد. این تحول نشاندهندهٔ چالشهای جدی حزب در بازسازی اعتماد عمومی و جلب حمایت رایدهندگان جدید است.
تاریخچه و وضعیت کنونی حزب
حزب عدالت و توسعه در انتخابات نوامبر ۲۰۱۱ موفق به کسب ۱۰۷ کرسی شد و رهبری آن به عبداله بنکیران واگذار شد. اصلاحات قانون اساسی ۲۰۱۱ قدرتهای رسمی پارلمان و دولت را افزایش داد اما همچنان قدرت پادشاهی حفظ شد. در انتخابات ۲۰۱۶، PJD با افزایش تعداد کرسیهای خود به ۱۲۵، توانست بهعنوان یک نیروی اصلی در سیاست مراکش ادامه دهد، اما بنکیران در تشکیل ائتلاف دولتی با مشکلاتی مواجه شد. در مارس ۲۰۱۷، محمد ششم، پادشاه مراکش، بنکیران را برکنار و سعدالدین العثمانی را جایگزین او کرد.
بیشتر بخوانید: ادامه بازداشت ۴۳ اسیر غزه با وجود پایان محکومیت
حزب عدالت و توسعه تا انتخابات ۲۰۲۱ در قدرت باقی ماند، اما در انتخابات سپتامبر ۲۰۲۱ با کاهش شدید کرسیها از ۱۲۵ به ۱۳ مواجه شد. در این انتخابات، حزب تجمع ملی مستقلین (RNI) با کسب ۱۰۲ کرسی به بزرگترین حزب تبدیل شد.
درسهای حزب از شکست و برنامههای آینده
با توجه به این شکست، حزب عدالت و توسعه به بررسی نقاط ضعف خود پرداخته است. به گفتهٔ سعد الصباهی، عضو جوان حزب، برنامه ۲۰۲۶ PJD شامل ۴۶۷ اقدام در پنج حوزه اصلی است: هویت و خانواده، اصلاحات سیاسی و نهادی، خدمات عمومی و حمایت اجتماعی، اقتصاد و اشتغال، و سیاست خارجی. این برنامه به شفافیت در تأمین مالی عمومی و مبارزه با فساد پرداخته و بر بهبود خدمات عمومی تأکید دارد.
صباخی میگوید: "این تعهدات شامل حوزههایی است که زندگی مردم مراکش را تحت تأثیر قرار میدهد. ما تلاش خواهیم کرد تا این برنامه را با صداقت و شایستگی اجرا کنیم." حزب اعتقاد دارد که یکی از درسهای کلیدی از شکست ۲۰۲۱، نیاز به بازسازی داخلی و بررسی انتقادی سالهای گذشته در قدرت است.
حزب عدالت و توسعه همچنین انتقادات خود را نسبت به بازیگران ناشناس که به گفتهٔ آنها، انتخاب دموکراتیک را تضعیف کردند، مطرح کرده است. این انتقادات شامل اتهاماتی دربارهٔ فساد انتخاباتی و انتشار اطلاعات نادرست است. این مسائل، حزب را وادار کرده تا به بررسی فاصلهٔ بین سوابق خود در قدرت و حمایتهای پیشین بپردازد.
چالشهای پیشرو و جوانان
چالشهای حزب بهویژه در جلب نظر جوانان مشهود است. ایمان تریف، عضو جوان حزب، تأکید میکند که حزب باید فرصتهای مداومی برای مشارکت جوانان در زندگی سیاسی فراهم کند. او میگوید: "ما میخواهیم جوانان از حالت دریافتکننده به حالت شرکتکننده و مسئول تبدیل شوند."
حزب عدالت و توسعه همچنین باید به این سؤال پاسخ دهد که چه تغییراتی میتواند در صورت بازگشت به قدرت اعمال کند. بنکیران، رهبر فعلی حزب، بارها به چالشهای موجود و منافع پنهان که به گفتهٔ او، مانع از اجرای برنامههای دولت او شده، اشاره کرده است.
حزب عدالت و توسعه با وجود انتقادات و چالشهای پیش رو، همچنان به حمایت از قضیهٔ فلسطین و مخالفت با عادیسازی روابط با اسرائیل ادامه میدهد. در حالی که مراکش در سال ۲۰۲۰ روابط دیپلماتیک خود را با اسرائیل برقرار کرد، PJD به مخالفت با این اقدام ادامه داده و برنامه ۲۰۲۶ خود را بر اساس این اصول بنا کرده است.
بیشتر بخوانید: پیمان مکه در آزمون بحران هویت و ضعف ساختاری · اورزولا فون درلاین: کانادا میتواند نخستین عضو وابسته اتحادیه اروپا شود
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



