رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در گفتوگو با مجله «نیوزویک» در تاریخ ۲۱ اکتبر ۲۰۲۳، به تبیین توافقنامه مکه پرداخته و آن را نه تنها بهعنوان یک ائتلاف نظامی، بلکه بهعنوان یک گام به سوی همکاری و صلح در منطقه توصیف کرد. اردوغان تصریح کرد که نگاه کردن به این توافقنامه بهعنوان ائتلافی علیه ایران، اسرائیل یا هر طرف ثالث دیگری، اشتباه است.
مسئولیت مشترک برای آیندهای بهتر
اردوغان در این گفتوگو بیان کرد که این توافقنامه نمایانگر «مسئولیت مشترک سه کشور برای ساختن آیندهای امنتر، صلحآمیزتر و برخوردار از رفاه بیشتر» است. به گفته او، ترکیه سالهاست که از این ایده حمایت میکند که کشورهای منطقه باید مشکلات خود را با ابتکار و بهدست خودشان حل کنند. این توافق با هدف افزایش سطح بازدارندگی و تضمین ثباتی پایدار و بلندمدت در منطقه منعقد شده است.
بیشتر بخوانید: اردوغان توافق دفاعی مکه را به عنوان ائتلافی علیه ایران رد کرد
مفاد توافقنامه و حق دفاع
رئیسجمهور ترکیه همچنین به مفاد توافقنامه اشاره کرد و گفت که این توافقنامه بر حق دفاع از خود، مندرج در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، استوار است. اردوغان توضیح داد که بر اساس یکی از بندهای این توافق، هرگونه حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به همه طرفهای توافقنامه تلقی خواهد شد. با این حال، نوع و میزان کمکها بر اساس درخواست کشور مورد حمله و نیازهای آن تعیین خواهد شد.
اردوغان همچنین به جزئیات کمکها اشاره کرد و گفت که این کمکها میتواند شامل تبادل اطلاعات اطلاعاتی، پشتیبانی لجستیکی و تأمین مهمات باشد. او افزود که در صورت لزوم، با توجه به سطح تهدید، امکان بررسی حمایت نظامی گستردهتر نیز وجود دارد. در این راستا، اردوغان تأکید کرد که سازوکارهای سیاسی و نظامی، از طریق رایزنی و هماهنگی، درباره چگونگی و شکل ارائه کمکها تصمیمگیری خواهند کرد.
عدم واکنش نظامی خودکار
اردوغان در پایان خاطرنشان کرد که در شرایط کنونی، صحبت از واکنش نظامی خودکار ترکیه به هر حادثهای که ممکن است در عراق، یمن یا هر نقطه دیگری رخ دهد، درست نیست. این اظهارات بهویژه در شرایطی مطرح میشود که تنشها در منطقه بهویژه در زمینه مسائل امنیتی و سیاسی در حال افزایش است.
با توجه به موضع اردوغان و مفاد توافقنامه، بهنظر میرسد که ترکیه در تلاش است تا با ایجاد ثبات و همکاری در منطقه، بهویژه در زمینههای امنیتی، بهعنوان یک بازیگر کلیدی در تحولات آینده منطقه ظاهر شود.
بیشتر بخوانید: برگزاری نشست اضطراری پیمان مکه در پی افزایش حملات حوثیها به عربستان · نواف سلام خواستار خروج کامل اسرائیل از لبنان در سخنرانی در سازمان ملل شد
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



