علی قائممقامی، کارشناس مسائل ترکیه، در تحلیلی درباره انفعال اعضای پیمان مکه در برابر اقدامات نظامی اسرائیل در غزه و کرانهباختری، به ابعاد درهمتنیدگی روابط اقتصادی و امنیتی این کشورها اشاره کرد. این پیمان که شامل ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی است، باید در چارچوب تحولات جدید امنیتی منطقه بررسی شود.
ابعاد دفاعی پیمان مکه
قائممقامی بیان کرد که این پیمان تنها یک توافق سیاسی نیست و دارای ابعاد مشخص دفاعی و امنیتی است. همکاریهای این پیمان محدود به واکنشهای نظامی نمیشود و سازوکارهایی برای گسترش همکاریهای دفاعی میان سه کشور در نظر گرفته شده است. این همکاریها باید در کنار روابط نظامی پیشین ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: خالد مشعل: اسرائیل ۷۰ درصد غزه را تحت کنترل دارد
ارتباط پیمان مکه با ناتو و امنیت منطقه
این کارشناس تأکید کرد که ارتباط غیرمستقیم پیمان مکه با ساختارهای امنیتی موجود در خلیج فارس اهمیت دارد. ناتو از سال ۲۰۰۴ «ابتکار همکاری استانبول» را برای توسعه همکاریهای امنیتی با کشورهای خاورمیانه ایجاد کرد، اما این ابتکار به معنای عضویت کشورهای منطقه در ناتو نیست. بنابراین، نمیتوان گفت که کشورهای خلیج فارس از سال ۲۰۰۴ تحت حفاظت ناتو قرار گرفتهاند.
قائممقامی همچنین به حضور نظامی ترکیه در قطر اشاره کرد و آن را بخشی از روابط دوجانبه آنکارا و دوحه و سیاست منطقهای ترکیه دانست. وی بر این نکته تأکید کرد که این حضور به معنای قرار گرفتن قطر زیر چتر دفاعی ناتو نیست، اما نشاندهنده گسترش نفوذ امنیتی و نظامی ترکیه در خلیج فارس است.
روابط ترکیه با عربستان سعودی و وضعیت غزه
این تحلیلگر مسائل بینالملل همچنین به سیاست ترکیه در قبال جنگ یمن و انصارالله اشاره کرد و گفت که آنکارا در سالهای گذشته از دولت یمن حمایت سیاسی کرده و روابط نزدیکی با عربستان داشته است. در مورد غزه نیز قائممقامی تأکید کرد که باید میان مواضع رسمی و تحلیل سیاسی تفکیک قائل شد. ترکیه در سالهای اخیر مواضع رسمی متعددی درباره وضعیت فلسطینیان و جنگ غزه داشته است، اما باید بررسی کرد که این مواضع چگونه با روابط اقتصادی و امنیتی آنکارا همزمان شده است.
در نهایت، این کارشناس به روابط اقتصادی و دفاعی ترکیه با کشورهای خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، اشاره کرد و گفت که این روابط میتواند منافع اقتصادی برای ترکیه به همراه داشته باشد و به افزایش نفوذ منطقهای آن کمک کند. همچنین امنیت انرژی و خطوط کشتیرانی در این زمینه اهمیت ویژهای دارد.
بیشتر بخوانید: ممنوعیتهای انتخاباتی اسرائیل برای احزاب عربی و تاثیر آن بر مشارکت سیاسی · چالشهای بزرگترین عملیات آواربرداری تاریخ معاصر در غزه
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



