در دل جنگلهای انبوه پارک ملی بوندی اوگاندا، گروهی از گردشگران با پرداخت ۸۰۰ دلار برای مشاهدهٔ گوریلهای کوهی، در حال تماشای این موجودات شگفتانگیز هستند. این تجربه نه تنها برای آنها جالب است، بلکه به شکلگیری یک اقتصاد محلی پایدار نیز کمک کرده است.
اقتصاد محلی و تأثیر گوریلها
در روستاهای اطراف پارک، فعالیتهای اقتصادی متنوعی به واسطهٔ حضور این گوریلها شکل گرفته است. از فروش صنایع دستی چوبی به گردشگران گرفته تا تأمین اقامت برای حدود ۴۰,۰۰۰ بازدیدکننده در سال، این منطقه به مرکزی برای رونق اقتصادی تبدیل شده است. همچنین، در پارک ملی، فرصتهای شغلی زیادی برای راهنماها و نگهبانان طبیعی به وجود آمده است.
بیشتر بخوانید: چالشهای زیستمحیطی در دریاچه دال کشمیر
هرچند گوریلهای کوهی به دور از تماس با انسانها زندگی میکنند و به تقویت اکوسیستم خود از طریق عادات روزمرهای مانند جستجوی غذا و ساخت لانه کمک میکنند، اما افزایش جمعیت آنها نیز یکی از نتایج مثبت حفاظت از این گونه است. در دههٔ ۱۹۸۰، جمعیت گوریلهای کوهی در آستانهٔ انقراض بود، اما اکنون بیش از ۱,۱۰۰ گوریل در اوگاندا، رواندا و جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی میکنند.
موفقیتهای حفاظت از محیط زیست
داستان گوریلهای کوهی نمادی از موفقیتهای حفاظت از محیط زیست است که فراتر از خود گونههاست و به نفع جوامع انسانی نیز عمل میکند. بر اساس گزارش اخیر WWF، در ۵۲ سال گذشته، ۷۳ درصد از جمعیت حیات وحش مورد بررسی کاهش یافته است، اما این گزارش همچنین به موفقیتهایی در بازگشت جمعیت برخی گونهها نظیر لاکپشتهای سبز و ببرها اشاره دارد.
پروفسور برندن گودلی، دانشمند حفاظت از محیط زیست در دانشگاه اکستر، بر اهمیت این موفقیتها تأکید میکند و میگوید: «موفقیتهای حفاظت از محیط زیست نشان میدهند که کاهش جمعیت گونهها اجتنابناپذیر نیست و با همکاریهای بینالمللی میتوانیم تغییرات مثبت ایجاد کنیم.»
به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۵، لاکپشتهای سبز به عنوان اولین لاکپشت دریایی از فهرست گونههای در خطر انقراض به فهرست گونههای کمخطر منتقل شدند. این موفقیت نتیجهٔ ۵۰ سال تحقیق، حفاظت فعال از تخمگذاری و تعامل مستمر با جوامع محلی است.
این خبرها در جایی مطرح میشوند که طبیعت با بحرانهای جدی مانند تغییرات آب و هوایی و آلودگی مواجه است. کیرستن شویت، مدیر کل WWF، بر نیاز به تحول در صنایع مضر تأکید میکند و میگوید: «پیشرفت در حال حاضر آغاز شده است، هرچند که هنوز به مقیاس لازم نرسیده است، اما نشانههایی از امکان تغییر وجود دارد.»
بهبود جمعیت گونهها نه تنها به محیط زیست بلکه به جوامع محلی نیز تأثیر مثبت دارد. برای مثال، جمعیت تونای آتلانتیک در سال ۲۰۱۰ به شدت کاهش یافته بود، اما اکنون با افزایش قابل توجهی روبرو شده است. تام هورتون، پژوهشگر دانشگاه اکستر، بر این نکته تأکید دارد که این نوع موفقیتها به معنای قابل مشاهده شدن تغییرات مثبت در جوامع ساحلی است.
این موفقیتها الهامبخش پروژههای دیگر حفاظت از محیط زیست هستند، بهویژه در مورد گوریلهای گراوئر که در جنگلهای دورافتاده جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی میکنند و با چالشهای جدی مواجهاند. اربین نگوبوبو، مدیر ملی بنیاد دیان فوسی در کنگو، بیان میکند که هر گونه پیشرفت در حفاظت از این گونه نشاندهندهٔ امید است.
بیشتر بخوانید: مادر خرس در ژاپن برای محافظت از تولهاش به خودرو حمله کرد · امینه اردوغان: اقتصاد چرخشی ضرورت آینده است
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



