الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه 
محمدرضا عارف، معاون اول رییس دولت، در یک نشست خبری در تاریخ پنجم مهر، به کاهش قابل توجه گاز در شبکه کشور اشاره کرد و اعلام نمود که در پی آسیب‌های ناشی از دو جنگ اخیر، ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز از شبکه خارج شده است. این رقم به وضوح نشان‌دهنده وضعیت بحرانی گاز در کشور و چالش‌های پیش روی دولت در تامین انرژی در فصل سرد سال است.
چالش‌های تامین گاز در فصل سرد
دولت در تلاش است تا با اجرای برنامه‌هایی، ۱۰۰ میلیون مترمکعب از گاز خارج شده را تا آغاز زمستان بازگرداند. اما با توجه به اینکه در سال‌های گذشته، ایران به دلیل عدم تعادل در تولید و مصرف گاز با کمبودهای پی‌درپی مواجه بوده، امید به بازگشت کامل این مقدار گاز چندان بالا نیست. زمستان گذشته، مصرف گاز در بخش خانگی به اوج خود رسید و به رکورد ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز رسید، که این مقدار حدود ۸۵ درصد از کل گاز شبکه را شامل می‌شود.
بیشتر بخوانید: کاهش تولید گوشت در برزیل و آمریکا به دلیل بحران غذایی
کمبود گاز در زمستان‌های گذشته، همواره یک چالش بزرگ برای دولت بوده است. جواد اوجی، وزیر نفت وقت، در زمستان ۱۴۰۰ اعلام کرد که کمبود گاز در روز به حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ میلیون مترمکعب رسید. در زمستان ۱۴۰۱، این بحران به بخش خانگی نیز سرایت کرد و منجر به قطع گاز برای حدود ۱۷ هزار مشترک در تربت‌جام شد.
تاثیر بحران گاز بر صنایع و تولید
در سال ۱۴۰۲، مقام‌های شرکت ملی گاز پیش‌بینی کردند که کمبود گاز در فصل سرد به حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. برای زمستان ۱۴۰۳، این رقم به ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است. این وضعیت به وضوح نشان می‌دهد که بحران گاز تنها به یک مشکل مقطعی محدود نمی‌شود، بلکه تبدیل به یک معضل تکرارشونده و پایدار شده است.
در چنین شرایطی، دولت باید در روزهای سرد، میان تامین انرژی برای خانوارها و صنایع انتخاب کند. مسعود پزشکیان، معاون اول دولت، تصریح کرد که قطع برق و گاز صنایع به توقف تولید و افزایش بیکاری منجر خواهد شد. این در حالی است که در سال‌های گذشته، اولویت‌گذاری به گاز خانگی بر بحران کمبود انرژی تاثیر منفی داشته و فشار را به صنایع و نیروگاه‌ها منتقل کرده است.
صنایع انرژی‌بر، به ویژه در زمینه فولاد و پتروشیمی، به شدت تحت تاثیر این محدودیت‌ها قرار گرفته‌اند. انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران به کاهش ۵.۷ درصدی تولید فولاد خام در سال ۱۴۰۳ اشاره کرده و این کاهش را به محدودیت‌های انرژی نسبت داده است. همچنین، صنعت پتروشیمی به‌طور مستقیم به گاز به‌عنوان خوراک وابسته است و محدودیت‌های انرژی منجر به توقف تولید در برخی از واحدهای پتروشیمی شده است.
به این ترتیب، بحران گاز در ایران نه تنها به سرد شدن خانه‌ها منجر می‌شود، بلکه می‌تواند به خاموشی و هوای آلوده در شهرها نیز منجر گردد. حدود ۸۰ درصد تولید برق کشور به گاز وابسته است و در زمستان، زمانی که مصرف خانگی افزایش می‌یابد، گاز کمتری برای نیروگاه‌ها باقی می‌ماند.
دولت در تلاش است تا با افزایش مصرف گازوئیل و مازوت در نیروگاه‌ها، از خاموشی جلوگیری کند. اما این کار علاوه بر هزینه‌های اقتصادی، به افزایش آلودگی هوا نیز منجر می‌شود. به همین دلیل، بحران گاز و برق به یک حلقه معیوب تبدیل شده است که نه تنها بر زندگی روزمره مردم تاثیر می‌گذارد، بلکه بر تولید و صادرات نیز سایه افکنده است.
بیشتر بخوانید: صادرات نفت خلیج فارس به سطوح پیش از جنگ بازگشت · حملات هوایی روسیه به تأسیسات صنعتی اوکراین
