مستند «نازا» که به کارگردانی یووال آبراهام و راشل سور ساخته شده، در هشتاد و سومین جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و با واکنشهای گستردهای مواجه شد. این فیلم ۸۰ دقیقهای، نه تنها به عنوان تنها مستند حاضر در رقابت شیر طلایی ونیز لقب گرفت، بلکه با ۲۵ دقیقه تشویق ایستاده تماشاگران، رکوردی در تاریخ این جشنواره ثبت کرد.
روایتهای جنجالی و تأثیرات سینما
«نازا» با هدف بررسی سازوکارهای جنگ و چگونگی خشونتهای رژیم اسرائیل، از درون ارتش و دستگاه اطلاعاتی اسرائیل روایتهایی را به تصویر میکشد. این مستند از گفتوگو با ۲۴ نیروی سابق و فعلی ارتش اسرائیل تشکیل شده است که به صورت شبانه و در فضایی تاریک و با تغییر صدا، اطلاعاتی را درباره فرایند شناسایی اهداف و حملات نظامی ارائه میدهند. انتخاب این فرم به سازندگان اجازه میدهد تا به جای تمرکز بر قهرمانان یا ضدقهرمانان، بر جنایتهای سیستماتیک تمرکز کنند.
بیشتر بخوانید: مجسمهای شگفتانگیز در ترافالگار: بريل کوک و دوستانش در مرکز توجه
نام فیلم «نازا» که به برآورد تلفات غیرنظامی اطلاق میشود، نشاندهنده تبدیل انسانها به اعداد و دادهها در عملیاتهای نظامی است. این مستند نه تنها به خشونتهای آشکار میپردازد بلکه به چگونگی تصمیمگیری درباره اهداف و احتمال کشته شدن غیرنظامیان نیز اشاره میکند.
فناوری و هوش مصنوعی در شناسایی اهداف
یکی از بخشهای بحثبرانگیز فیلم به استفاده از فناوری و هوش مصنوعی در شناسایی اهداف مربوط میشود. برخی از مصاحبهشوندگان به سامانههایی اشاره میکنند که با استفاده از دادههای ارتباطی و تلفن همراه، اهداف احتمالی را شناسایی میکنند. این بخش از روایت با واکنشهای تند ارتش اسرائیل مواجه شده و آنها ادعاهای مطرح شده در فیلم را تکذیب کردهاند.
سازندگان «نازا» تأکید دارند که بسیاری از یافتههای مطرح شده در این مستند پیشتر در تحقیقات روزنامهنگاری منتشر شده و فیلم آنها امکان دیگری را برای شنیدن صدای افسران اسرائیلی فراهم میکند. در واقع، «نازا» تلاش میکند تا خشونت را نه از طریق تصاویری خونین بلکه از طریق روایتها و چهرههای پنهان به مخاطب منتقل کند.
یووال آبراهام، یکی از سازندگان این مستند، پیش از این به عنوان روزنامهنگار تحقیقی شناخته میشد و موضوعات مربوط به اشغال و سیاستهای اسرائیل را مورد بررسی قرار میدهد. راشل سور نیز به عنوان فیلمبردار و تدوینگر در مستندهای مرتبط با فلسطین فعالیتهای برجستهای داشته است.
با توجه به استقبال گسترده از «نازا» در جشنواره ونیز، میتوان این مستند را بخشی از یک جریان سینمایی دانست که در دو سال اخیر به روایت رنج فلسطینیان پرداخته است. این جریان سینمایی به تریبونی برای بیان حقایق و واقعیتهای پنهان درباره جنگ و خشونت تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: آدل هانل: حذف برنامه تلویزیونی پس از افشاگری دربارهٔ نسلکشی غزه · سینما با چاشنی هوش مصنوعی: ورود ۳۰۰۰ فیلم به دنیای جشنوارهها
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



