وزرای انرژی کشورهای جنوب شرق آسیا روز چهارشنبه و پنجشنبه در مانیل، فیلیپین، گرد هم آمدهاند تا به بحث درباره امنیت انرژی منطقه بپردازند. این نشست در حالی برگزار میشود که اختلالات زنجیره تأمین ناشی از جنگ بین ایالات متحده و اسرائیل بر ایران، باعث نگرانیها در خصوص تأمین انرژی در این منطقه شده است.
توجه به تنوع منابع انرژی
اجلاس وزرای انرژی کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (ASEAN) در بحبوحه تلاشهای این منطقه برای کاهش وابستگی به زنجیرههای تأمین انرژی که به دلیل درگیریهای خاورمیانه دچار اختلال شدهاند، انجام میشود. کشورهای این منطقه به شدت به واردات نفت و گاز طبیعی وابسته هستند و پیش از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، حدود نیمی از نیازهای نفتی خود را از خاورمیانه تأمین میکردند.
بیشتر بخوانید: دولت ترامپ صادرات دیزل را ممنوع نخواهد کرد
فیلیپین، که در حال حاضر ریاست ASEAN را بر عهده دارد، به سرعت پس از آغاز جنگ، وضعیت اضطراری در زمینه انرژی اعلام کرد و هشدار داد که تأمین سوخت در عرض ۴۵ روز به پایان خواهد رسید. دیگر کشورهای ASEAN از جمله تایلند، ویتنام، اندونزی و کامبوج نیز اقداماتی برای صرفهجویی در مصرف انرژی از جمله طرحهای کار از خانه و سهمیهبندی سوخت را به اجرا گذاشتهاند.
چالشهای امنیت انرژی و آینده آن
شورای انرژی فیلیپین، با صدور بیانیهای، بر اهمیت امنیت انرژی تأکید کرد و گفت: "آنچه در بازارهای جهانی انرژی روی میدهد، میتواند به سرعت به سواحل ما برسد و بر هزینه و در دسترس بودن سوخت تأثیر بگذارد. این امر صنایع را مختل کرده و فشار بیشتری به خانوارها وارد میکند." شیرون اس. گارین، وزیر انرژی فیلیپین، این بیانیه را پیش از برگزاری نشستها صادر کرد.
دادههای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نشان میدهد که تقاضای انرژی سرانه در جنوب شرق آسیا در دهه گذشته نزدیک به ۳۰ درصد افزایش یافته است، در حالی که تولید نفت در این منطقه ۴۰ درصد از اوج خود در دهه ۱۹۹۰ کاهش یافته است. با توجه به اینکه پیشبینی میشود تقاضای برق در این منطقه که بیش از ۷۰۰ میلیون نفر جمعیت دارد، به طور متوسط ۵.۴ درصد سالانه از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ افزایش یابد، چالشهای بیشتری در تأمین انرژی در انتظار این کشورهاست.
مدیر اجرایی IEA، فاتح بیرو، هشدار داد که جنوب شرق آسیا در تأمین نیازهای انرژی در شرایط «چشمانداز نامشخص جهانی انرژی» با چالشهایی مواجه خواهد بود. وی افزود: "امنیت انرژی باید در تمام تصمیمات از جمله ذخایر نفت، زیرساختهای گاز، شبکههای برق و استفاده بهینه از انرژی لحاظ شود."
با وجود تلاشهای چند دههای، ASEAN در پیگیری برنامههای ادغام عمیقتر انرژی در این بلوک با مشکلاتی مواجه بوده است. تنها ۹ پروژه از ۱۸ پروژهای که به عنوان اولویتها در چارچوب ابتکار شبکه برق ASEAN شناسایی شدهاند، از زمان مطرح شدن این طرح در اواخر دهه ۱۹۹۰ به اتمام رسیدهاند.
لاورنس دلینا، استاد دانشگاه علوم و فناوری هنگ کنگ، گفت: "رکودهای ASEAN در همکاری، عمدتاً به توافقهای دوجانبه محدود شده است و این بلوک هیچ قدرت اجرایی ندارد." وی بر این باور است که ادغام شبکه انرژی منطقه، چالشی سیاسی و فنی خواهد بود.
با این حال، دینیتا ستیاواتی، رئیس تحقیقات جنوب شرق آسیا در اندیشکده انرژی Ember، ابراز امیدواری کرد که وزرای ASEAN در این نشست به تأمین مالی بیشتری برای انرژیهای تجدیدپذیر و الکتریسیته پایدار متعهد شوند تا وابستگی منطقه به سوختهای فسیلی کاهش یابد.
بیشتر بخوانید: تجمید داراییهای وزیر سابق ترکیه در پی بحران مالی · ترامپ و دلایل امتناع از ورود به جنگ یمن
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



