الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه 
مارک لینچ، استاد علوم سیاسی در دانشگاه جورج واشنگتن، در مقالهای به تشریح پایان نظم آمریکایی در خاورمیانه پرداخته است. این مقاله در شماره سپتامبر/اکتبر نشریه «Foreign Affairs» منتشر شده و به بررسی تحولات اخیر در این منطقه میپردازد.
تصویر بیتوجهی در تهران
ماه گذشته، عکاسی در تهران صحنهای را ثبت کرد که به ظاهر بیاهمیت مینمود: مردم در حال عبور از کنار یک بیلبورد بزرگ ضدآمریکایی بودند، بدون اینکه نگاهی به آن بیندازند. این تصویر نمادی از تغییر نگرش عمومی نسبت به آمریکا و سیاستهای آن در خاورمیانه است.
بیشتر بخوانید: فصل زمستان و چالشهای حزب الله در جنوب لبنان
به گفته لینچ، نظم منطقهای که آمریکا از سال ۱۹۹۱ بهطور مداوم حمایت کرده است، اکنون به پایان رسیده و جنگ آمریکایی-اسرائیلی با ایران آخرین ضربه به این نظم بوده است. او تأکید میکند که این نظم بهطور غیررسمی بر اساس توافقی با حکام عرب، تضمین امنیت آمریکا را در ازای سکوت در مورد سرکوبهای داخلی و مسئله فلسطین بنا نهاده شده است.
عواقب بیتوجهی به نظرات عمومی
لینچ میگوید که نسلهای متوالی از عربها این نظم را بهعنوان یک واقعیت روزمره تجربه کردهاند: کمکهای نظامی به حکام که هیچگاه در مورد زندانها و سرکوبها حسابرسی نمیشدند و یک «فرآیند صلح» که هر چند سال یک بار تجدید میشد اما هرگز به تشکیل یک دولت فلسطینی نزدیک نمیشد. این نظم نیاز به مشروعیت عمومی نداشت، زیرا هرگز برای پاسخگویی به کسی در داخل کشور طراحی نشده بود.
با این حال، عدم پاسخگویی که به نظر میرسید نقطه قوت این نظم باشد، در نهایت به نقطه ضعف آن تبدیل شد. قدرتی که به متحدان خود تضمینهای امنیتی بدون قید و شرط میدهد، آنها را از عواقب تصمیمات خود معاف میکند و این امر باعث میشود که آنها ریسکهای بیشتری را بپذیرند.
این عدم مسئولیتپذیری به وضوح در یمن قابل مشاهده است، جایی که عربستان سعودی با حمایت آمریکا به جنگی بدون افق روشن وارد شد و کشور را به یک فاجعه کشاند. در غزه نیز، حمایت بیقید و شرط آمریکا به یک مجوز غیررسمی برای کمپینی تبدیل شد که بیش از ۷۳,۰۰۰ نفر، از جمله زنان و کودکان، را به کشتن رساند.
تغییرات در سیاستهای آمریکا
نظم آمریکایی در خاورمیانه اکنون با چالشهای جدی روبروست. واشنگتن که روزگاری به دفاع از حاکمیت اوکراین پرداخت، همزمان حق متحد خود در گسترش شهرکسازیها و تخریب غزه را نیز حمایت کرده است. این دوگانگی، مشروعیت نظم منطقهای را تحتالشعاع قرار داده است.
لینچ به بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ اشاره میکند، زمانی که بریتانیا و فرانسه توانایی خود را در تحمیل ارادهشان بر منطقه از دست دادند. اما تفاوت این لحظه در این است که کشورهای منطقه از پیش در حال تغییر روابط خود هستند. بهعنوان مثال، وقتی عربستان سعودی و ایران در سال ۲۰۲۳ از طریق میانجیگری چین روابط خود را برقرار کردند، این امر نشاندهنده تغییرات در نظم موجود است.
با توجه به این تحولات، سوال اصلی دیگر این نیست که آیا نفوذ آمریکایی کاهش مییابد، بلکه این است که چه زمانی این مسأله برای همه غیرقابل انکار خواهد شد.
بیشتر بخوانید: حضور نماینده مسلمان در کنگره و چالشهای حزب دموکرات در سیاستهای خاورمیانه · مجلس صلح طرح ۲.۴ میلیارد دلاری بازسازی غزه را ارائه کرد
