تئاتر، هنری که در خلال قرنها به عنوان یک بستر برای بیان ایدهها، احساسات و انتقادات اجتماعی شناخته میشود، همیشه دستخوش تغییرات و تحولات بوده است. اما آیا تاکنون به تاریخچهٔ تئاتر پروسنیوم فکر کردهاید؟ دومینیک درومگول، کارگردان و نویسندهٔ مشهور، در کتاب جدید خود با عنوان «Time Frames» به این موضوع پرداخته و به ما نشان میدهد که این فرم تئاتری، چطور به عنوان یک بستر انقلابی برای اجراهای جسورانه عمل کرده است.
تاریخچهای جذاب از ۱۸۶۵ تا ۱۹۶۵
دومینیک درومگول در این کتاب به بررسی سالهای ۱۸۶۵ تا ۱۹۶۵ میپردازد که در آن زمان تئاتر پروسنیوم در اوج خود قرار داشت. او با بررسی بیش از ۷۰ نمایشنامهنویس، به ما یادآوری میکند که تئاتر چگونه میتواند از طریق یک قوس پروسنیوم، فضایی محدود اما در عین حال آزاد برای خلاقیت فراهم کند. این فرم تئاتری که به نظر میرسد محدودکننده باشد، در واقع به نوعی «آزادکننده» است؛ درست مانند سونات ۱۴ خطی یا بلوز ۱۲ باری.
درومگول به شکل شگفتانگیزی از این فرم دفاع میکند و معتقد است که این قوس، دنیایی از امکانات را در دل خود نهفته دارد. او با شور و شوقی خاص، یادآوری میکند که در حالی که امروز با صحنههای باز، گرد، و متنوع مواجهیم، تئاتر در آن زمان بیشتر در چارچوب این قوسها محصور بود.
تجربیات جسورانه از چخوف تا برشت
کتاب «Time Frames» نه تنها به تاریخ تئاتر پرداخته، بلکه با نگاهی نو به آثار بزرگان تئاتر مانند آنتوان چخوف و برشت مینگرد. درومگول به ما یادآوری میکند که چگونه این نویسندگان با بهرهگیری از محدودیتهای فرم پروسنیوم، توانستهاند ایدههای جسورانهای را به صحنه بیاورند و تماشاگران را به چالش بکشند.
در نهایت، دومینیک درومگول با نوشتن این کتاب، به ما یادآوری میکند که تاریخ تئاتر فقط یک تاریخ خشک و بیروح نیست، بلکه دنیایی از خلاقیت و آزمایش است که میتواند همچنان الهامبخش ما باشد. این کتاب نه تنها برای علاقهمندان به تئاتر، بلکه برای هر کسی که به هنر و تاریخ علاقمند است، یک اثر ضروری و جذاب به حساب میآید.
الجزارا فارسی
روایت خاورمیانه



